Vietnam - Katholieken in Vietnam
De meeste Vietnamezen zijn boeddhist (80% van de bevolking), circa 7% is christen. Er zijn ongeveer zes miljoen katholieken in het land.

Beperkte vrijheid van godsdienst
Hoewel er officieel vrijheid van godsdienst is, controleert de staat religieuze uitingen. In 1975, na de Vietnamees-Amerikaanse oorlog werden veel kerken gesloten. Grond van de kerken werd onteigend en religieuze leiders werden naar heropvoedingskampen gestuurd op verdenking van samenwerking met de Amerikanen.
Eén van de bekendste gevangenen was Kardinaal Franciscus Xaverius Nguyen Van Thuan. Hij zat van 1975 tot 1988 gevangen, waarvan zeven jaar in een isoleercel. Hij heeft nooit een proces gehad. Na zijn vrijlating leefde hij in ballingschap in Rome, waar hij voorzitter werd van de pauselijke raad Justitia et Pax. In 2002 is hij overleden en in 2007 is het proces tot zijn zaligverklaring gestart.
Inmiddels is er veel veranderd. Toch zijn er nog beperkingen. Zo moeten de wijdingen van priesterkandidaten officiële goedkeuring van de staat hebben. Ook bepaalt de overheid het aantal seminaristen. Functionarissen van de regering zijn regelmatig bij religieuze vieringen om te controleren wat er gezegd wordt.
Het Vaticaan heeft geen diplomatieke banden met het communistische land. De laatste jaren is wel sprake van wederzijdse toenadering. In januari van dit jaar heeft dat geresulteerd in de benoeming van een pauselijk vertegenwoordiger, die overigens niet in Vietnam zal resideren.
Ondanks die toenadering komen er de laatste tijd weer diverse ‘incidenten’ in het nieuws en worden wetten op het gebied van godsdienstvrijheid weer verder aangescherpt. [link naar ‘nieuwsbericht’ op onze eigen website, Opnieuw beperking van godsdienstvrijheid in Vietnam] Ook het rapport van Human Rights Watch, dat in maart van dit jaar verscheen, laat zien dat er van echte godsdienstvrijheid nog lang geen sprake is. (‘Montagnard Christians in Vietnam; A Case Study in Religious Repression’. Zie ook: www.hrw.org)

Geschiedenis van missionarissen
Vanaf eind 16e eeuw begin 17e eeuw kwamen er missionarissen naar Vietnam om mensen te bekeren tot het katholieke geloof. Een van de belangrijkste onder hen was de Franse Jezuïet Alexandre de Rhodes. Hij is ook degene die het Vietnamese schrift omzette naar het Romeinse alfabet (het Quoc Ngu).
De missionarissen kwamen terecht in een cultuur die doordrenkt was van het confucianisme, het taoïsme en het boeddhisme. Dat geheel van religieuze en culturele waarden vormt de religieuze basis van de bevolking en is de grond waarop het christelijk geloof zich ontwikkeld heeft.
Aanvankelijk verspreidde het christendom zich snel. Maar in de tweede helft van de 18e eeuw en de eerste helft van 19e eeuw brak een periode aan van uitsluiting, vervolging, marteling en onderdrukking van christenen. De redenen hiervoor waren tweeërlei. Ten eerste het feit dat bekeerlingen verplicht waren afstand te doen van de vooroudercultus, een eeuwenoude diepgewortelde religieuze waarde in Vietnam. In twee pauselijke constituties uit die tijd werden rituelen als voorouderverering nadrukkelijk verboden. Het werd gezien als afgoderij en bijgeloof. Keizers en vorsten waren kwaad dat een van hun eeuwenoude religieuze waarden zou verdwijnen. Ze waren bovendien bang dat hun macht en gezag hierdoor zouden worden ondermijnd. Want wanneer je je voorouders vereerde, vereerde je impliciet ook de keizers en vorsten.
De tweede reden was het wantrouwen van de overheid jegens de missionarissen omdat ze hen ervan verdachten bij de kooplieden van het westen te horen, die niet altijd de beste bedoelingen hadden.

De martelaren van Vietnam
Uit die periode stammen ook de zogeheten 117 ‘Martelaren van Vietnam’ (in 1988 door Johannes Paulus II heilig en martelaar verklaard). Onder hen waren 96 Vietnamezen, priesters en leken, 11 Spaanse dominicanen en 10 Franse paters.
De dag van hun heiligverklaring was voor de kerk van Vietnam een van de belangrijkste dagen in haar bestaan.


Onze Lieve Vrouw van La Vang
Maria neemt een belangrijke plaats in in het geloofsleven van Vietnamese katholieken. En dan vooral Onze Lieve Vrouw van La Vang. Tijdens een periode van grote vervolgingen, verscheen Maria voor het eerst in 1798 aan de Vietnamezen. Veel christenen hadden hun toevlucht gezocht in het diepe bos van La Vang in centraal Vietnam, waar zij honger en ziekte meemaakten en zichzelf voorbereidden op het martelaarschap. ’s Nachts verzamelden zij zich vaak in kleine groepen om de rozenkrans te bidden. Op zo’n nacht verscheen plotseling een hele mooie vrouw in een lange mantel. Zij hield een kind in haar handen en twee engelen aan haar zijde. De mensen herkenden haar als Maria.
Er werd een kleine en bescheiden kapel ter ere van Maria gebouwd, later kwam er een grotere kerk die in 1962 tot Basiliek van La Vang werd verheven.

Nu: een groeiende kerk
De katholieke kerk in Vietnam lijkt na de oorlogsjaren en de jaren van daadwerkelijke onderdrukking, een inhaalslag te maken. Ze groeit en is volop in ontwikkeling. Het kerkbezoek is hoog en er worden nieuwe kerken gebouwd. Er zijn veel roepingen voor het priesterschap en het religieuze leven. De Vietnamese kerk kent veel parochievrijwilligers die vaak als catechist actief zijn en zich bezig houden met de voorbereiding op de sacramenten en de begeleiding van bijbelgroepen.
Ook op sociaal-maatschappelijk gebied zijn religieuzen en priesters actief. Ze werken bijvoorbeeld onder de minderheden in de bergen, waar nog veel armoede heerst. Opvang van weeskinderen van wie de ouders aan HIV/Aids lijden of overleden zijn, behoort ook tot hun taken. In veel parochies wordt voorlichting gegeven over de gevaren en gevolgen van verslaving en tienerzwangerschap.

              

© Missio Nederland, 2011


 

Postbus 93140
2509 AC Den Haag
Laan van Nieuw-Oost-Indië 191
Den Haag
E missio@missio.nl
 
T 070 - 304 74 44
F 070 - 381 83 55