Kleine Christelijke Gemeenschappen: ontstaansgeschiedenis

De Kleine Christelijke Gemeenschappen (Small Christian Communities, SCC’s) ontwikkelen zich als resultaat van de theologie van het ‘Volk Gods’ na het Tweede Vaticaans Concilie (1962-1965). In Latijns-Amerika, Azië (vooral in de Filippijnen) en in Afrika ontstaan onafhankelijk van elkaar, maar tegelijkertijd christelijke basisgroepen.

1966
In Tanzania ontstaan in het bisdom Musoma bij het volk van de Luo de eerste ‘small communities of Christians’. Tijdens het ‘Seminar Study Year’ in 1969 in Tanzania worden het concept en de praktijk voor ‘local Church communities’ tot een prioriteit benoemd voor plattelandsparochies en later ook stadsparochies. Als eerste bisschop neemt Patrick Kalilombe van Malawi in 1972 de Small Christian Communities in zijn pastoraal beleidsplan op.
 

1973
Op de studieconferentie van de AMECEA in Kenia wordt gezegd: “Het leven van de Kerk moet voortbouwen op de gemeenschappen, waarin het dagelijkse leven en werk plaats vinden. Dat zijn eenvoudige en overzienbare sociale groepen. De leden kunnen wezenlijke onderlinge relaties ervaren en het gevoel ergens bij te horen, in het leven en in het werk.”

Vanaf 1974
De Tanzaniaanse Nationale Lekenraad ontwikkelt samen met bisschop Christopher Mwoleka van het bisdom Rulenge een stappenplan voor de invoering van SCC’s in heel Tanzania. Bisschop Mwoleka zou naar verluidt gezegd hebben: “De gehele zielzorg zal door SCC’s uitgevoerd worden.”
Het jaar 1976 geldt als het begin van SCC’s in Tanzania.

1979
Op een volgende studieconferentie van AMECEA evalueert men de eerste ervaringen met SCC’s: “De SCC’s zijn een succesvolle weg om de missionaire dimensie van de Kerk op lokaal niveau te ontwikkelen en de mensen te laten ervaren, dat ze werkelijk deel zijn van de evangelisatieopdracht van de Kerk.”



1994

In de slotboodschap van de eerste Afrikasynode wordt gezegd: “De Kerk, als familie van God, veronderstelt het creëren van SCC’s op lokaal niveau. Deze individuele ‘Kerken als familie’ hebben als opgave de samenleving te veranderen.”

1995
In de Postsynodale Apostolische Exhortatie “Ecclesia in Africa” schrijft Johannes Paulus II bij het onderdeel “Levende kerkelijke gemeenschappen”: “Vanaf het begin hebben de synodevaders ingezien dat, wil de ‘kerk als familie’ als kerk tot haar volle recht kunnen komen, zij zich dient te vertakken in gemeenschappen die klein genoeg zijn om menselijke betrekkingen mogelijk te maken. […]: ze dienen allereerst de plaats te zijn waar ze zelf geëvangeliseerd worden om vervolgens de Blijde Boodschap naar anderen uit te dragen; het zullen dus plaatsen zijn waar gebeden wordt en geluisterd naar het Woord van God, waar de leden voor hun eigen verantwoordelijkheden worden gesteld, waar men een kerkelijk leven leert leiden, waar men zich in het licht van het evangelie op allerlei menselijke vraagstukken bezint.”
 

1998
In de nieuwe statuten van de Tanzaniaanse Nationale Lekenraad staat: “Leken met een leidinggevende functie in de parochies in heel Tanzania, moeten al vanaf het niveau van de SCC’s gekozen worden. Daarmee is verzekerd dat de leiders van de parochieraden reeds uitgekozen leiders in de SCC’s zijn, dat wil zeggen werkelijke vertegenwoordigers van de basis. Daarmee krijgen de leken het volle vertrouwen van de kerkelijke leiding en openen zich voor hen als leken nieuwe mogelijkheden in de Kerk.”

2006
De Kerk in Tanzania viert het 30-jarig jubileum van de SCC’s.

2011
Op de Algemene Vergadering van de AMECEA in Kenia spreekt men van 110.000 SCC’s in de lidstaten van Oost-Afrika.

In Tanzania telt men tegenwoordig ongeveer 20.000 SCC’s. Zij vormen de kern van het kerkelijke leven. Zonder hen was de katholieke Kerk niet, wat ze nu is!

© Tekst: Missio Schweiz / Missio Nederland
© Foto’s: Missio Schweiz, Michel, Ostermann


© Missio Nederland, 2013


 

Postbus 93140
2509 AC Den Haag
Laan van Nieuw-Oost-Indië 191
Den Haag
E missio@missio.nl
 
T 070 - 304 74 44
F 070 - 381 83 55