Kaart van Tanzania
TANZANIA: geschiedenis en geografie

Geschiedenis
In het westen van Tanzania ligt de beroemde Olduvaikloof, waar enkele van de oudste menselijke overblijfselen gevonden zijn. Hier, in Oost-Afrika is de mensheid begonnen.
Vanaf de achtste eeuw ontwikkelen Arabische kooplui de handel langs de kust met het Arabisch schiereiland en West-India. De Portugezen verdrijven in de 15e eeuw de Arabieren, veroveren Zanzibar en grote gebieden op het vasteland.
Maar vanaf de 17e eeuw groeit de Arabische invloed opnieuw. De Sultan van Oman vestigt zich op Zanzibar en profiteert van de bodemschatten en de handel in ivoor. Tot aan het einde van de 19e eeuw bloeit een meedogenloze slavenhandel.
In 1891 neemt de Duitse Oost-Afrika Compagnie het gebied van het huidige Tanzania over en vestigt zich in Dar Es Salaam. Reeds na de Eerste Wereldoorlog komt het door een mandaat van de Volkerenbond onder Brits protectoraat en wordt vervolgens mandaatgebied van de Volkerenbond en later van de Verenigde Naties.

Onafhankelijk
Op 9 december 1961 wordt Tanganyika onafhankelijk en kiest als zijn eerste president Julius Nyerere. Het huidige Tanzania ontstaat in 1964 door de aaneensluiting van Tanganyika en Zanzibar (dat in 1963 onafhankelijk was geworden). Nyerere regeert met een Afrikaans socialisme, dat berust op het ujamaa-principe (‘dorpsgemeenschap’). De nadruk ligt op de landbouw, collectieve arbeid van de plattelandsbevolking en onderwijs. Hierdoor zou Tanzania zelfvoorzienend worden en daarmee economisch onafhankelijk.
De oorlog met Oeganda in 1978 wordt weliswaar door Tanzania gewonnen, maar tegen een hoge prijs. In 1985, in het bewustzijn dat zijn maatschappijvisie economisch niet te realiseren is, treedt Nyerere af als president. Dit en het einde van de eenpartijstaat in 1992 maken een vreedzame overgang mogelijk naar de democratische verkiezingen in 1995.

Julius Kambarage Nyerere (1922-1999)
Sinds de onafhankelijkheid in 1961 heeft Nyerere het lot van Tanzania tot 1985 bepaald. Vanaf 1967 voert hij socialistische hervormingen in het land door: invoering van het ujamaa-principe (dorpsgemeenschappen), hervorming van het onderwijs, nationalisering van de gezondheidszorg, van de banken en bedrijven. Het is zijn verdienste, dat hij zijn land ondanks grote etnische, culturele en taalkundige verschillen, zonder oorlogsperikelen naar de onafhankelijkheid heeft geleid. Daarvan profiteert Tanzania tot op de dag van vandaag. Hij werd in heel Afrika zeer gewaardeerd als vredesbemiddelaar. Sinds 2005 loopt er een proces tot zaligverklaring.

Aids en malaria
De situatie met betrekking tot de gezondheidszorg is niet rooskleurig. In Tanzania is er op elke 1000 mensen slechts 0,01 arts beschikbaar. Ook nu nog worden jaarlijks ongeveer 70.000 kinderen met het hiv-virus besmet. Meer dan 1,4 miljoen mensen leven met hiv/aids. De grootste doodsoorzaak in Tanzania is echter malaria.


Geografie en getallen
Oppervlakte: 947.300 vierkante km (inclusief eilanden). Dat is 23 keer Nederland. Water vormt voor grote delen de natuurlijke grens van Tanzania: de Indische Oceaan (ca. 750 km), het Malawimeer, het Tanganyikameer en het Victoriameer. Buurlanden: Kenia, Oeganda, Rwanda, Burundi, Democratische Republiek Congo, Zambia, Malawi en Mozambique.

Hoofdstad: Dodoma. De regeringszetel staat in Dar Es Salaam.

Inwoneraantal: 43,6 miljoen. 42% is jonger dan 14 jaar. De gemiddelde leeftijd van de bevolking is 19 jaar. 22,5% van de mannen en 37,5% van de vrouwen is analfabeet.

Bevolkingsgroepen en talen: De officiële landstaal is Kiswahili. Daarnaast zijn er ca. 130 andere talen, overeenkomstig de verschillende etnische groepen. Omdat geen enkele etnische groep een meerderheid vormt, is er niet een dominant volk. De politiek stimuleerde niet een bepaalde etnische groep, maar wel het Kiswahili als verbindende taal. Op de scholen wordt als tweede taal Engels onderwezen.

Religie: Omdat het te gevoelig ligt, wordt het behoren tot een godsdienst niet meer officieel geregistreerd. Men spreekt van ongeveer een derde deel christenen, een derde deel moslims en een derde deel aanhangers van de traditionele religies. De eilanden en de kustregio’s zijn overwegend islamitisch; in het binnenland overheerst het christelijke geloof.

Economie en bodemschatten: koffie, thee, sisal, cashewnoten, tabak, katoen; goud, ijzer, kolen, diamanten.

© Tekst: Missio Schweiz / Missio Nederland
© Foto’s: Missio Schweiz, Michel, Ostermann


© Missio Nederland, 2013


 

Postbus 93140
2509 AC Den Haag
Laan van Nieuw-Oost-Indië 191
Den Haag
E missio@missio.nl
 
T 070 - 304 74 44
F 070 - 381 83 55